1. Vì sao chung cư và nhà ở cần chứng chỉ xanh
Chung cư và nhà ở là phân khúc dẫn đầu tăng trưởng công trình xanh tại Việt Nam khi chiếm 30,29% tổng diện tích được chứng nhận và tăng trưởng 151% so với năm 2024 (IFC, 2026). Vậy đâu là động lực đằng sau làn sóng này? Vì nó giải quyết được ba vấn đề cho các chủ đầu tư: thị trường, quy định và tài chính.
Về phía thị trường, người mua nhà tại Hà Nội và TP.HCM ngày càng chuộng các dự án xanh, không khí trong lành và tiết kiệm chi phí vận hành về lâu dài. Chính vì thế, các dự án đạt chứng chỉ xanh luôn thanh khoản tốt hơn, thậm chí chấp nhận mức giá nhỉnh hơn để đổi lấy chất lượng sống. Xây dựng theo tiêu chuẩn xanh giờ đã trở thành yêu cầu bắt buộc chứ ta không còn tùy nghi lựa chọn, khi QCVN 09:2017/BXD đã siết chặt các quy định tối thiểu về hiệu quả năng lượng. Về tài chính, Quyết định 21/2025/QĐ-TTg đưa LOTUS vào Danh mục Xanh quốc gia, mở đường cho dự án đạt chứng chỉ sẽ được tiếp cận với tín dụng xanh, với lãi suất ưu đãi và hưởng thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm theo Luật Bảo vệ Môi trường 2022.
Ở bài viết trước, Palm Landscape đã chia sẻ bức tranh tổng quan về các chứng chỉ công trình xanh tại Việt Nam. Lần này, hãy cùng chúng tôi đi tìm hiểu các giải pháp cảnh quan có thể giúp dự án chung cư nhà ở của bạn ghi điểm ở những tiêu chí nào của LEED, EDGE và LOTUS?
2. Cách đạt chứng chỉ xanh cho chung cư nhờ vật liệu cảnh quan
Để đạt điểm cao ở các chứng chỉ như LEED, EDGE hay LOTUS, một dự án chung cư cần đáp ứng 4 tiêu chí: nước, vật liệu, năng lượng và sức khỏe. Đây cũng chính là 4 bài toán mà các giải pháp của Palm Landscape được thiết kế để giải quyết.
2.1.Công trình nhà ở cần sử dụng nước hiệu quả
Thu gom nước mưa và giảm tiêu thụ nước ngoài trời là hai tiêu chí bắt buộc trong bộ tiêu chuẩn LEED và EDGE. Và để đáp ứng trực tiếp các yêu cầu này, dự án nhà ở có thể áp dụng 3 giải pháp cảnh quan sau:
- Vỉ thoát nước PlanterCell: giúp thoát nước mưa nhanh chóng tới bể nước thu gom. Vỉ sẽ giữ lại một phần nước mưa trong các cốc chứa nhỏ, giúp giảm đáng kể tần suất tưới cho các khu vườn trên mái tại các tòa nhà cao tầng.
- Bể tích nước ngầm PlanterCell® SW-Tank: thấm nước tự nhiên từ bề mặt và lưu trữ nước mưa dưới lòng đất để tái sử dụng cho việc tưới cây, vệ sinh khuôn viên. Hồ điều tiết này phù hợp khi lắp đặt dưới bãi cỏ khuôn viên, bãi đất trống hoặc bãi đậu xe chung cư.
- Vỉ nhựa trồng cỏ GrasCell® GP40: tạo bề mặt thấm nước tự nhiên cho bãi đỗ xe trồng cỏ và lối đi nội khu. Giải pháp này hỗ trợ bổ sung nước ngầm và kiểm soát dòng chảy giúp xử lý hiệu quả bài toán ngập úng đô thị tại Hà Nội và TP.HCM.
2.2. Công trình cần sử dụng vật liệu bền vững môi trường
Gần như toàn bộ sản phẩm của Palm Landscape, từ vỉ trồng cỏ GrasCell®, khay trồng cây PlanterCell® đến chân đế nâng sàn Insu® Jac đều làm từ nhựa PP tái chế có chứng nhận Green Label và SGBC. Nhờ các chứng chỉ vật liệu xanh có sẵn, quy trình đăng ký công trình xanh sẽ được rút ngắn trong bước kiểm định vật liệu.
Các dòng nhựa PP tái chế 50% này được bổ sung chất chống tia UV, giúp sản phẩm chịu được thời tiết khắc nghiệt trong hàng chục năm mà không giòn gãy. Toàn bộ hệ thống có thể tháo lắp và tái sử dụng 100% sau vòng đời sử dụng, giảm đáng kể rác thải xây dựng ra môi trường. Đây là cách đóng góp trực tiếp vào tiêu chí Materials with Recycled Content của LEED và Embodied Energy in Materials của EDGE.
2.3. Công trình tiết kiệm năng lượng nhờ mái xanh tường xanh
Khi quỹ đất đô thị ngày càng hạn hẹp, mảng xanh không thể trải rộng theo chiều ngang mà buộc phải vươn theo chiều cao. Để đáp ứng tiêu chí hiệu quả năng lượng thì theo hướng tiếp cận này, công trình có thể áp dụng 3 giải pháp cảnh quan sau:
- Vỉ thoát nước GrasCell® DC30: lắp đặt vườn trên mái bằng cách kết hợp với lớp đất và thực vật tạo thành lớp đệm nhiệt và chống nắng tự nhiên trên trần, giúp giảm tải đáng kể cho hệ thống điều hòa (HVAC) bên dưới.
- Khay trồng cây PlanterCell® 170: dùng để lắp đặt hệ thống tường cây xanh trên mặt đứng tòa nhà, giúp giảm bức xạ nhiệt trực tiếp, đặc biệt hiệu quả với mặt hướng Tây trong điều kiện khí hậu nhiệt đới.
- Chân đế nâng sàn Insu® Jac: tạo khoảng trống thông thoáng dưới sàn mái, hỗ trợ cách nhiệt tự nhiên và bảo vệ lớp chống thấm khỏi hư hại do biến động nhiệt độ. Các đường ống và dây điện được giấu bên dưới sàn còn giúp tăng thẩm mỹ khu vực cho người dân.
2.4. Tiêu chí về chất lượng môi trường sống và sức khỏe cư dân
Con người dành tới 90% thời gian ở bên trong nhà, vì vậy chất lượng môi trường trong nhà (IEQ) tác động trực tiếp đến sức khỏe hàng ngày (Saraga, 2020). Tường xanh và vườn trên mái vận hành theo nguyên lý thiết kế ưa sinh học, giúp cư dân giảm căng thẳng và tăng kết nối với thiên nhiên ngay giữa lòng đô thị. Đây chính là tiêu chí chính của nhóm Health & Comfort trong LOTUS và các bộ tiêu chuẩn WELL. Vậy những nguyên lý này đã được áp dụng thực tế ra sao tại các dự án chung cư Việt Nam?
3. Một vài dự án đã đạt chứng chỉ nhờ mảng xanh kiến trúc
Ba dự án dưới đây đại diện cho ba cấp độ đầu tư khác nhau vào mảng xanh, nhưng đều dùng chung một chiến lược: vươn mảng xanh theo chiều cao thay vì mở rộng theo chiều ngang.
3.1. Dự án Diamond Crown Hải Phòng
Tên dự án: Diamond Crown Hải Phòng
Chứng nhận nhận được: Công trình xanh cấp độ Bạc (Silver)
Vị trí: Ngã tư Lê Hồng Phong - Nguyễn Bỉnh Khiêm, Quận Ngô Quyền, Hải Phòng
Quy mô: 1 tháp căn hộ cao 39 tầng và 1 tháp khách sạn cao 45 tầng.
Mô tả ứng dụng: Dự án do DOJI LAND làm chủ đầu tư, đạt chứng nhận công trình xanh cấp độ Bạc (Silver) với tổng diện tích 110.560 m². Bên cạnh kính Low-E và Smart Home, chủ đầu tư đã ứng dụng giải pháp tường xanh và mái xanh tại tầng 6 để làm mát công trình tự nhiên. Cách làm này giúp giảm trực tiếp điện năng tiêu thụ cho hệ thống HVAC, như đã nêu ở mục 2.3, đồng thời nâng cao chất lượng sống cho cư dân.
Chứng chỉ công trình xanh của dự án
Chủ đầu tư đã dùng khay trồng cây vào vườn mái ở tầng 6
3.2. Dự án Forest in the Sky
Tên dự án: Forest in the Sky (Flamingo Đại Lải)
Chứng nhận nhận được: Chứng chỉ EDGE Advanced (Cấp độ cao nhất của hệ thống EDGE, do SGS Vietnam thẩm định)
Vị trí: Khu du lịch Flamingo Đại Lải, Ngọc Thanh, Phúc Yên, Vĩnh Phúc
Quy mô: Tòa nhà cao 10 tầng (độ cao gần 100m) với tổng diện tích sàn 50.893 m² trên khu đất 6.873 m²; tích hợp 188 vườn treo trên 4 mặt đứng và phủ kín toàn bộ diện tích tầng mái.
Mô tả ứng dụng: Dự án áp dụng mô hình "Rừng thẳng đứng" với hơn 75.000 cây xanh bao phủ bề mặt tòa nhà. Thay vì dùng sơn phản quang mái (tiêu chí HME02 của EDGE), chủ đầu tư tận dụng chính hiệu ứng che bóng và bốc thoát hơi nước của mảng xanh mái và tường đứng (tương tự cơ chế của GrasCell® DC30 và PlanterCell®) để hạ nhiệt công trình. Kết hợp cùng hệ thống tái sử dụng 100% nước thải sinh hoạt để tưới cây, dự án giúp tiết kiệm 42% năng lượng, 22% nước và 36% vật liệu.
Chứng chỉ công trình xanh của dự án
Sơ đồ phân tích hiệu quả năng lượng của dự án
Một số cảnh quan tại công trình
3.3. Dự án Diamond Lotus Riverside
Tên dự án: Diamond Lotus Riverside
Chứng nhận nhận được: Đăng ký chứng nhận LEED cấp độ Vàng (Gold)
Vị trí: Đường Lê Quang Kim, Phường 8, Quận 8, TP.HCM tọa lạc ven sông
Quy mô: Khu đất rộng 1,68 ha, tổng vốn đầu tư 1.268 tỷ đồng; gồm 3 tòa tháp cao 22 tầng, điểm nhấn là công viên vườn trên mái nối liền đỉnh 3 tòa tháp và hệ mảng xanh thẳng đứng phủ dọc các tầng căn hộ.
Mô tả ứng dụng: Dự án là một trong những chung cư cao tầng đầu tiên tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn xanh của Mỹ. Chủ đầu tư chấp nhận chi phí xây dựng tăng thêm gần 10% (tương đương gần 120 tỷ đồng) để bố trí mảng xanh mặt đứng và vườn trên mái kết hợp sân chơi sân thượng. Việc ứng dụng giải pháp cảnh quan vươn theo chiều cao (tương tự như hệ vỉ thoát nước và khay trồng cây chuyên dụng) giúp giảm bức xạ nhiệt, tối ưu việc tiết kiệm điện nước trong suốt vòng đời vận hành và bù đắp hiệu quả khoản đầu tư ban đầu.
Chứng chỉ công trình xanh của dự án
Một số cảnh quan tại công trình
Cả ba dự án trên đều ưu tiên đầu tư vào mảng xanh mặt đứng và mái nhà thay vì chỉ tập trung vào nội thất, khẳng định chiến lược vươn theo chiều cao là hướng đi chung cho công trình muốn đạt chứng chỉ xanh. Vậy khoản đầu tư này mang lại lợi ích kinh tế cụ thể như thế nào?
4. Lợi ích của chứng chỉ xanh cho nhà ở và chung cư
Chứng chỉ xanh mang lại lợi ích đo lường được ở ba khía cạnh: tài chính, vận hành và sức khỏe cư dân.
4.1. Tăng giá trị bất động sản và thu hút khách hàng
Nghiên cứu từ Darko và cộng sự (2013) cho thấy công trình xanh có giá thuê cao hơn khoảng 2% và giá trị thị trường tăng thêm hơn 5 triệu USD cho mỗi bất động sản, sau khi đã điều chỉnh yếu tố tỷ lệ lấp đầy. Tại Việt Nam, chứng chỉ LEED hay EDGE giúp chủ đầu tư khẳng định trách nhiệm môi trường và năng lực quản lý dự án, yếu tố ngày càng được người mua nhà tại các đô thị lớn cân nhắc kỹ trước khi xuống tiền, ví dụ điển hình là dự án Diamond Lotus Riverside nêu trên.
4.2. Hiệu quả kinh tế dài hạn nhờ tiết kiệm chi phí vận hành
Chi phí đầu tư ban đầu cho công trình xanh không hề nhỏ. Như đã nêu ở dự án Diamond Lotus Riverside phải chi thêm gần 120 tỷ đồng, tương đương 10% tổng chi phí xây dựng, để đạt chuẩn LEED. Tuy nhiên đây là khoản đầu tư một lần, trong khi lợi ích tài chính kéo dài suốt vòng đời công trình.
Đồng thời, quyết định 21/2025/QĐ-TTg đã đưa LOTUS vào Danh mục Xanh quốc gia, mở đường cho dự án tiếp cận tín dụng xanh và trái phiếu xanh với lãi suất ưu đãi. Theo Luật Bảo vệ Môi trường 2022 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP, công trình đạt chứng chỉ còn được hưởng thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, cùng chính sách miễn giảm thuế nhập khẩu vật liệu, thiết bị xanh trong 5 năm.
4.3. Cải thiện sức khỏe cư dân và chất lượng môi trường trong nhà
Con người dành 90% thời gian trong nhà (Saraga, 2020), nên chất lượng không khí và không gian sống tác động trực tiếp đến sức khỏe hàng ngày. Tường xanh và vườn trên mái giúp giảm căng thẳng, cải thiện chất lượng không khí và đây là tiêu chí Health & Comfort của LOTUS và WELL, đồng thời là giá trị sống cao cấp mà cư dân cảm nhận mỗi ngày.
5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
5.1. Nhà ở riêng lẻ hoặc biệt thự có thể đăng ký chứng chỉ xanh được không?
Hoàn toàn có thể. Các chứng chỉ EDGE, LEED và Green Mark đều có tiêu chuẩn riêng cho nhà ở riêng lẻ và biệt thự. Tại Việt Nam, EDGE dẫn đầu với gần 4.000 căn nhà riêng đạt chứng nhận. VGBC cũng đang phát triển bộ công cụ LOTUS Homes dành cho phân khúc này.
5.2. Nên chọn chứng chỉ nào cho dự án nhà ở tại Việt Nam?
Nên chọn EDGE cho nhà ở riêng lẻ nhờ chi phí thấp và đang dẫn đầu thị trường Việt Nam. Đặc biệt, EDGE hỗ trợ tiếp cận tài chính xanh tốt hàng đầu hiện nay. Với chung cư cao cấp, LEED giúp khẳng định thương hiệu và vị thế quốc tế. LOTUS là lựa chọn nội địa phù hợp.
5.3. Chung cư đã bàn giao có thể đăng ký chứng chỉ xanh không?
Có, chung cư đã bàn giao hoàn toàn có thể đăng ký. Các hệ thống như EDGE và Green Mark đều hỗ trợ chứng nhận cho công trình hiện hữu. LEED O+M yêu cầu tòa nhà đã vận hành ổn định ít nhất 1 năm. Tại Việt Nam, LOTUS BIO cũng là bộ công cụ chuyên biệt cho phân khúc đang vận hành như trường hợp của dự án Diamond Lotus Riverside.
5.4. Chứng chỉ xanh cho chung cư và tòa văn phòng khác nhau như nào?
Khác biệt nằm ở bộ công cụ và tiêu chí đánh giá. Nhà ở ưu tiên tiện nghi cá nhân, thông gió tự nhiên và kiểm soát riêng lẻ. Văn phòng tập trung hiệu suất hệ thống dùng chung như HVAC, chiếu sáng, cùng cách quản lý vận hành tập thể. Nếu dự án của bạn là văn phòng hoặc khách sạn thay vì nhà ở, hãy tham khảo lộ trình đạt chứng chỉ công trình xanh cho văn phòng tại đây.
Kết luận
Đạt chứng chỉ xanh cho nhà ở đòi hỏi sự kết hợp giữa vật liệu đúng chuẩn, thiết kế mảng xanh hợp lý và tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật ngay từ đầu. Palm Landscape sẵn sàng đồng hành cùng chủ đầu tư và nhà thầu trong việc lựa chọn vật liệu xanh phù hợp với công trình.
Palm Landscape
Hotline: 090 858 0033 | 098 3311 200
Email: contact@palm-landscape.com
Facebook: facebook.com/palmlandscaper
Instagram: instagram.com/palm.landscape
Tài liệu tham khảo
Bộ Xây dựng (2017). Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Các công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả (QCVN 09:2017/BXD).
Chính phủ (2022). Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ Môi trường (Nghị định 08/2022/NĐ-CP).
Darko, E., Nagrath, K., Niaizi, Z., Scott, A., Varsha, D. and Vijaya, K., 2013. Green building: case study. Shaping policy for Development. Overseas Development Institute, London.
International Finance Corporation, 2026. 2025 Vietnam Green Building Market Q4.2025.
Kienviet.net, 2023. Tòa nhà Forest in the Sky - Công trình phủ xanh bởi khu rừng nhiệt đới xanh tươi. [online] Available at: https://kienviet.net/2023/10/15/toa-nha-forest-in-the-sky-cong-trinh-phu-xanh-boi-khu-rung-nhiet-doi-xanh-tuoi
Quốc hội (2020). Luật Bảo vệ Môi trường (Luật số 72/2020/QH14).
Saraga, D.E., 2020. Special issue on indoor air quality. Applied Sciences, 10(4), p.1501.
Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định về Danh mục phân loại xanh quốc gia (Quyết định 21/2025/QĐ-TTg).
VGBC, 2023. Diamond Lotus Riverside - Dự án chung cư cao tầng được thiết kế, xây dựng và vận hành theo tiêu chuẩn công trình xanh LEED và LOTUS. [online] Available at: https://vgbc.vn/diamond-lotus-riverside-du-an-chung-cu-cao-tang-duoc-thiet-ke-xay-dung-va-van-hanh-theo-tieu-chuan-cong-trinh-xanh-leed-va-lotus/